Category Archives: hrafnagil

Laufskálarétt í Skagafirði 2018

Í austanverðum Skagafirði er Hjaltadalur, umgirtur háum fjöllum, og gengur hann til suðausturs inn í hálendið milli Skagafjarðar og Eyjafjarðar. Dalurinn er nefndur eftir Hjalta Þórðarsyni landnámsmanni á Hofi. Þar í dalnum, skammt norðvestur af Hólum, er jörðin Laufskálar og í landi hennar samnefnd stóðrétt. Laufskálar nefndust fyrr Bakkakot og stóð bærinn ofar í brattlendinu. Norðan Ássins sem bærin stendur undir er Kolbeinsdalur og hefur þar um aldir, í Kolbeinsdalsafrétt, verið afréttarland fyrir hross Skagfirðinga.

Laufskálarétt í Hjaltadal í Skagafirði nýtur ávallt geysilegra vinsælda og má með sanni segja að hún sé vinsælasta stóðrétt landsins enda oft nefnd drottning stóðréttanna. Á hverju ári leiða saman hesta sína Laufskálarétt, í bókstaflegri merkingu, gestir og heimamenn og skemmta sér saman yfir eina helgi. Laufskálarétt er haldin síðustu helgina í september. Í ár bar Laufskálarétt upp á föstudaginn 28. september. Byrjaði fjörið með stórsýningu og ekta skafirskri sveiflu og gleði í reiðhöllinni Svaðastöðum á Sauðárkróki sem hófst klukkan 20:30. Á laugardeginum hófust menn svo handa rétt fyrir hádegisbil með því að stóðið var rekið úr Kolbeinsdal til Laufskálaréttar en réttarstörf hófumst um klukkan 13:00. Um kvöldið var svo haldið hið víðfræga Laufskálaréttarball í reiðhöllinni þar sem hljómsveitin Stuðlabandið ásamt Jónsa í Svörtum fötum hélt uppi fjörinu og skemmtu réttargestir sér þar fram á nótt.

Laufskálarétt er seinni árin orðin að meiriháttar viðburði og er talið að þeir sem hana sóttu þetta árið hafi verið um þrjú þúsund. Hróður hennar hefur einnig borist víða um heim og má sjá að víða erlendis er fjallað um hana á ýmsum samfélagsmiðlum. Þannig hafa erlendir ferðamenn orðið æ meira áberandi ár hvert, ýmist til að upplifa stemninguna eða til að taka þátt í smölun. Nokkuð er um skipulagðar ferðir í Laufskálarétt bæði af ferðafyrirtækjum utan héraðs en ekki síður af fyrirtækjum í eigu heimamanna.

Laufskálarétt að ári ber upp á föstudaginn 29. september og geta allir strax farið að hlakka til.

Heimsmeistarakeppni íslenska hestsins

Annað hvert ár er haldin Heimsmeistarakeppni íslenska hestsins. Síðast var keppnin haldin í ágúst árið 2017 í Hollandi. Mótið er haldið í einhverju evrópulandanna en þó er það aldrei haldið á Íslandi. Líklega vegna þess að innflutningur á hestum til Íslands er bannaður vegna sóttvarna. Á næsta ári verður keppnin haldin í Berlín, Þýskalandi. Mótið er ansi vinsælt, en það sækja það um 10-15 þúsund manns í hvert sinn. Keppendur og áhorfendur koma svo frá um það bil 20 löndum og í fyrra voru um það bil 300 hestar í keppninni. Keppnin er haldin af FEIF (Alþjóðasamband Félaga Íslandshestaeiganda). Félagið var stofnað árið 1969 og voru þá aðildaríkin 6 en nú starfar félagið í 19 löndum. Árið 2000 var útbúinn gagnagrunnur fyrir íslenska hestinn og hefur félagið á skrá hjá sér um 300.000 íslenska hesta víðsvegar í heiminum.

Íslenski hesturinn er sérstakur að því leyti að bæði er hann lægri en aðrar hestategundir og svo er hann þekktur fyrir gangtegundir sínar fimm; fet, brokk, stökk, tölt og skeið. Enginn annar hestur sem sýndur er á sýningum er með allar gangtegundirnar.

Íslenska landsliðið sem keppir í heimsmeistarkeppninni samanstendur vanalega af um 20 manna hóp og eru knaparnir allt frá ungmennum upp í fullorðna. Liðið er mjög sigurstranglegt enda hefur það unnið keppnina oftar en önnur lönd. Í keppninni árið 2017 vann Ísland fern gullverðlaun. En það voru ekki einu verðlaunin sem liðið hlaut, en Ísland fékk líka bikar sem veittur er því liði sem fengið hefur flest stig. Auk þess var það Íslendingur sem fékk verðlaun fyrir lýtalausa reiðmennsku, hann Máni Hilmarsson.

Keppnin er ansi vinsæl á meðal Íslendinga. Ferðaskrifstofan Vita hefur til að mynda þegar hafið sölu á pakkaferðum til að fara til Berlínar að fylgjast með keppninni á næsta ári en mörg hundruð Íslendingar fóru til Hollands í fyrra til að horfa á keppnina.

Veðmál á hestahlaupi

Ekki er löng saga hér á landi um veðmál á hestahlaupi. En samkvæmt lögum um Veðmál á Íslandi er það aðeins leyfilegt óbeint að veðja á hestahlaup. Hestahlaupsveðmál fara alfarið framm á netinu en þekkst hefur verið til ýmsa “neðanjarðaklúbba” á landinu sem hafa gert sér það að geði að veðja á hestahlaup. Samkvæmt Íslenskum lögum er óheimilt að gera sér það að atvinnu að veðja á hesta en það er þó leyfilegt í frítíma eða sem áhugarmál að veðja á svoleiðis hlaup ef það er gert á internetinu. Íslenskt hestahlaup er sérstakur að því leiti að hann hefur sína eigin gangtegundir sem enginn annar hestur hefur í heimi. Íslenski stoðhesturinn er einkennilegur fyrir sínar ólíku gangtegundir þau eru fet, brokk, stökk, tölt og skeið. Töltið hefur fundist í hestakynjum í vestan hafs. Það sem hefur gefið íslenska hestinum sérstakleika, er að hann er sá eini er sýndur á öllum þessum gangtegundum í keppni og sýningum. Þetta hefur vakið mikinn áhuga útlendinga á íslenska hestinum þegar kemur að hesta “hlaupi”.

Hægt er að fara á síðuna online-casinos.is er raunverulegt spilavíti sem er besti staðurinn til þess að veðja á hestahlaup.

Íslenski hesturinn er sérstaklega góður hlaupari og hefur hann unnið fjöldan allan af verðlaunum út um allan heim seinnustu áratugi. Hanner talinn vera öruggasti hlauparinn, meðal annars útaf því að hann hefur verið svo stabíll þegar kemur að hraðhlaupi. Hann er einnig töluvert minni en aðrir hestar og er því talinn vera örugarri en aðrir stórir hestar sem geta verið hættulegri ef reiðmaðurinn dettur af. Íslenski hesturinn hefur verið seldur frá landinnu til staða út um allan heim í hestahlaup en hann keppir oft við hesta sem eru mun stærri en hann. Hann hefur verið mjög sigurstranglegur í hlaupum. Talið er að einn af hans hellstu kostum sé hversu óblandaður hannn er.

Ræktun íslenska hestsins

Ræktun íslenska hestins byrjaði áður en hrossin höfðu stigið hófum sínum hér niður fyrir um 1000 árum síðan. Erfitt er að vita nákvæmlega hvaða tegundir voru með í för en það eru margar ágiskanir, svo sem norski lynghesturinn og breski smáhesturinn Exmoor . Vandað val fór í skandinavísku gæðingana sem fengu að fylgja víkingunum í þennan leiðangur. Aðeins þeir bestu af þeim bestu fengu að fara með, allir sterklega byggðir, góðir reiðhestar og nauðsynleg burðardýr.

Ekki tók langan tíma fyrir íslenska hestinn að byrja taka á sig þá myndina sem við þekkjum best. Smávaxnir, eða ekki nema um 130m að herðum að meðaltali, sterkbyggður, fótviss, heilsuhraustur og þrautseigur er allt eitthvað sem maður þekkir enn þann daginn í dag þó svo að þeir hafi staðið kannski stráinu hærri síðustu tugi ára. Persónuleiki íslenska hestins er talinn einstakur og eru hrossin oft sögð vera þrjósk og erfið í tamingu. Það er ástæða fyrir að þetta sé gott að hafa því hestarnir voru og eru enn látnir fara yfir ár, vötn og í erfiðar göngur þar sem að knapi þarf að treysta á klárinn sinn til að vera öruggur um hvar skal stíga niður. Persónuleikinn, litirnir og gangtegundirnar gerir íslenska hestakynið sérstakt og hefur allt þetta fengið að blómstra vegna einangrunar stofnsins.

Innflutningur á öllum öðrum hestum, þar á meðal íslenskum hestum sem hafa verið fluttir erlendis, er með öllu óheimilt og er því íslenski hesturinn mjög hreinræktuð tegund. Fimm gangtegundir íslenska hestsins eru fet, brokk, tölt, stökk og skeið. Tölt og skeið finnst í öðrum hestakynum en það er aðeins sýnt og keppt í öllum fimm gangtegundunum á íslenska hestinum. Núna í dag er stefna ræktunar hér á landi aðalega beint að traustum fjölskylduhestum eða glæsilegum keppnishestum frekar en burðar og vinnugetu hrossana. Skemmtilegt getur verið að reyna ná fram fallegu litunum sem hann ber og þennan einstaklega skemmtilega persónuleika sem er öðruvísi hjá hverjum og einum hest.

Uppruni íslenska hestsins

Íslenski hesturinn er skyldur norska lynghestinum sem er af mongólskum uppruna, en hann kom til landsins og þróaðist hér með víkingum sem fluttu þá með sér hingað fyrir meira en 1000 árum. Íslenski hesturinn ber einstaka eiginleika og er með eftirsóttari hestakynum í heiminum.

Víkingar fluttu með sér hesta frá nágrannalöndum í kringum aldamótin 1000. Þeir hafa líklegast einungis tekið með sér hið besta úrval gæðinga til landsins. Síðan þá hefur engin blöndun eða innflutningur verið við aðra hesta. Íslenski hesturinn hefur verið hreinræktaður hér á landi síðan á landnámsöld. Hesturinn er skyldastur norskum hestategundum sem eiga uppruna sinn frá Mongólíu. Það er þá helst Lynghesturinn og svo einnig Fjarðahesturinn og Hjaltlandseyjahesturinn. Íslenski hesturinn hefur svo smám saman aðlagað sig að íslensku náttúrunni, og þannig hefur skapast þetta fallega og sterkbyggða hestakyn. Í gegnum náttúruval og góða umhirðu í yfir þúsund ár hefur íslenski hesturinn þróast í eitt eftirlætis hestakyn heimsins.

Það sem einkennir íslenska hestinn helst er hversu lágur hann er en að sama skapi er hann mjög sterkbyggður og heilsuhraustur. Þeir geta orðið upp til 30 vetra gamlir. Íslenski hesturinn hefur yfirleitt gott geð, hann er mjög félagslyndur og vill vera í kringum fólk. Hann er sterkur á taugum en getur verið mjög þrjóskur á stundum, sem getur verið gott fyrir óvana hestamenn. Þá getur hesturinn tekið ákvarðanir sem oft skipta sköpum fyrir líf beggja. Allir þessir eiginleikar hestsins gerir hann einstaklega góðan fyrir íslenskt umhverfi, veðurfar og náttúru.

Einangrun íslenska hestsins hefur orðið til þess að hann hefur viðhaldið ýmsum eiginleikum sem evrópskir hestar hafa tapað í gegnum árin. Þar má helst nefna gangtegundirnar fimm sem eru sérstaklega einkennandi fyrir íslenska hestinn. Þar að auki hefur hann ótrúlegt úrval í litum sem ekki finnst í neinum öðrum hestategundum, en hann hefur yfir 40 grunnliti og 100 litaafbrigði.

Hestar og umferð

Mikilvægt er að huga að öryggi í umferð þegar kemur að hestamennsku. Útreiðartúrar fela í sér marga möguleika á umferðarhættu og ætti allt hestaáhugafólk og allir ökumenn vélknúinna ökutækja að kynna sér almennar reglur varðandi umferð í kringum hesta. Hestar geta orðið órólegir í umferð og það getur skapað mikla hættu. Allir sem huga að hestamennsku skulu kynna sér almennar umferðarreglur auk þess að gera sérstakar varúðarráðstafanir svo hestarnir, knapar og bílstjórar ökutækja verði allir eins öryggir og hægt er í umferðinni.

Í mörgum tilfellum eru viðbrögð hesta fremur fyrirsjáanleg, en það getur oftar en ekki komið fyrir að þeim bregði við þegar eitthvað kemur fyrir, eins og til dæmis hávær hljóð, ljós, eða ógnvekjandi hraði stórra tækja. Það er mikilvægt að allir sem keyra vélknúin ökutæki séu meðvitaðir um þetta. Hestar og reiðmenn eru þakklátir ökumönnum sem sýna tillitssemi í umferð, þeyta ekki flautuna af ástæðulausu, lækka hraða ökutækisins og hafa ekki óþarfa ljós kveikt. Það getur verið hættulegt fyrir alla aðila ef hesturinn fælist og því er mikilvægt að allir sýni tillitssemi í umferð.

Þegar veturinn nálgast og sólin lætur sjá sig minna þá er mikilvægt að hestamenn geri öryggisráðstafanir. Endurskinsmerki geta gert gæfumuninn þegar kemur að umferðaröryggi, þar sem dökklitir hestar og dökkur útbúnaður knapans getur verið erfitt að sjá í myrkrinu, sérstaklega í minna lýstum svæðum sem eru langt frá byggð. Hægt er að fá endurskinsmerki fyrir bæði knapa og hest, með því er hugað best að öryggi beggja aðila.

Mikilvægt er að knapar fari eftir umferðarreglum eins og bílstjórar ökutækja. Öruggast er að ríða á merktum reiðvegum þegar þeir eru fyrir hendi og vera langt frá umferð. Forðast skal að vera á ökuvegum, sérstaklega á háannatímum. Þá er alltaf mikilvægt að fara eftir settum reglum, muna eftir hægrireglunni og vera var um sig alla tíð.